Vì sao bão số 5 chỉ mạnh cấp 8 nhưng 272 cột điện ở Huế gãy đổ?

TTO - Cơn bão số 5 chỉ mạnh cấp 8 nhưng hơn 270 cột điện ở Thừa Thiên Huế gãy đổ khiến dư luận quan tâm, đặt câu hỏi về chất lượng của cột điện tại địa phương.

0
Vì sao bão số 5 chỉ mạnh cấp 8 nhưng 272 cột điện ở Huế gãy đổ? - Ảnh 1.

Một cột điện gãy ở thị trấn Thuận An, huyện Phú Vang (Thừa Thiên Huế) – Ảnh: PHƯỚC TUẦN

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) vừa có công văn chỉ đạo đơn vị trực thuộc tạm dừng sử dụng cột điện ly tâm dự ứng lực để nghiên cứu, đánh giá lại.

Dù cơn bão số 5 chỉ có gió mạnh cấp 8 nhưng đã làm gãy hơn 270 cột điện khiến người dân băn khoăn về chất lượng thực sự của các cột điện.

Chia sẻ về điều này, ông Hà Thanh Long, giám đốc Công ty điện lực Thừa Thiên Huế, cho biết hơn 10 năm nay, đây là cơn bão mạnh, gây thiệt hại lớn nhất cho ngành điện.

Vì sao bão số 5 chỉ mạnh cấp 8 nhưng 272 cột điện ở Huế gãy đổ? - Ảnh 2.

Một cột điện gãy trên đường Trần Hưng Đạo, TP Huế sáng 18-9 – Ảnh: KELVIN LONG

Ông Long cho biết trong thiết kế, cột điện ly tâm dự ứng lực chịu được sức gió của một cơn bão cấp 12. Loại cột này chịu lực tốt, đã qua kiểm nghiệm, được đóng dấu đạt tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN).

Trước khi xuất xưởng, sản phẩm đã qua thí nghiệm về lực ứng xuất, thí nghiệm chịu đựng, thí nghiệm phá hủy. Loại cột này được thiết kế có khả năng chịu đựng gấp đôi lực dự kiến tác động thực tế.

Với những đặc tính trên và giá thành rẻ hơn từ 5-10% nên từ năm 2016, theo chỉ đạo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, hầu hết tỉnh, thành đều sử dụng cột điện ly tâm dự ứng lực.

Ông Long giải thích thêm trước khi đưa cột điện dự ứng lực vào sử dụng đại trà, Hội đồng nghiệm thu nhà nước đã nghiên cứu, đánh giá chất lượng đảm bảo. Việc chọn nhà sản xuất cũng được thực hiện qua việc đấu thầu công khai. Quá trình lắp đặt cũng đúng theo thiết kế đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Nhiều chuyên gia đánh giá công nghệ thi công cột điện ly tâm dự ứng lực là phương pháp hiện đại, có nhiều ưu điểm. Tuy nhiên cần kiểm tra lại công tác thi công nhằm đảm bảo chất lượng.

PGS TS Lê Văn Cảnh, phó hiệu trưởng Trường đại học Quốc tế – ĐHQG TP.HCM, cho rằng các cột điện ở miền Trung gãy đổ đợt bão vừa qua do lực gió mạnh, thiết kế thi công trụ có thể chưa đảm bảo chất lượng, chưa tính toán lực gió giật mạnh.

Vì sao bão số 5 chỉ mạnh cấp 8 nhưng 272 cột điện ở Huế gãy đổ? - Ảnh 3.

Cột điện gãy ngang ở xã Phong Sơn, huyện Phong Điền (Thừa Thiên Huế) do bão số 5 – Ảnh: PHƯỚC TUẦN

Theo vị chuyên gia này, nguyên tắc khi thi công phải tính toán kỹ giới hạn lực tác dụng với các thông số vận tốc gió, lực gió, tải trọng dây… Hiện công nghệ bê tông dự ứng lực đảm bảo tốt lực tác động khá lớn vì sử dụng công nghệ kéo thanh thép ra trước, sau đó nén lại làm hạn chế lực thực tế. Tuy nhiên cần xem xét, đảm bảo quy trình kỹ thuật bố trí thép đầy đủ, đúng vị trí, chất lượng thép mới đảm bảo chất lượng trụ điện.

“Sự cố gãy hàng loạt trụ điện vừa qua chúng ta cần đánh giá lại quá trình thi công, kiểm tra hồ sơ trong nhà máy, bản thiết kế chịu lực có lường trước độ giật của gió bão hoặc chất lượng thi công không đảm bảo”, PGS TS Lê Văn Cảnh bày tỏ.

Ông Cảnh phân tích thêm khi cốt thép được kéo đạt giới hạn đàn hồi gặp tải trọng vượt quá khối lượng thiết kế thì trụ điện dễ bị gãy ngang. Trụ điện dự ứng lực chịu tải trọng theo phương thẳng đứng rất tốt nhưng chịu lực uốn rất kém vì độ đàn hồi của cốt thép đã được kéo giãn đạt giới hạn từ khi sản xuất trụ.

Trạm biến áp sẽ gây ra tải trọng theo phương thẳng đứng lên trụ điện còn dây điện sẽ chịu tải trọng theo phương chéo – ngang. Khi gặp gió mạnh, dây điện sẽ chuyển động khiến cho tải trọng có thể bị cộng dồn dẫn tới tải trọng khi có gió sẽ có thể lớn hơn lúc đầu gấp nhiều lần, nhất là khi gặp gió giật.

Kiểm tra chất lượng hàng trăm cột điện bị gãy

EVN đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc tạm dừng sử dụng cột điện bê tông cốt thép ly tâm để đánh giá lại sức chịu đựng trong điều kiện bão, lũ.

Trao đổi với Zing, lãnh đạo Tổng công ty Điện lực miền Trung xác nhận các địa phương từ Đà Nẵng ra đến Quảng Bình đều sử dụng loại cột điện bê tông cốt thép ly tâm (hay còn gọi là cột ly tâm dự ứng lực). Vừa qua, gần 500 cột điện loại này bị gãy, đổ khi các địa phương chịu ảnh hưởng của bão số 5. Dư luận đang đặt câu hỏi vì sao các cột điện này được thiết kế theo tiêu chuẩn TCVN 5847:2016 với ứng suất chịu được gió giật cấp 12 lại bị gãy khi bão số 5 chỉ cấp 8-9, giật cấp 11.

Sản xuất theo tiêu chuẩn quốc gia

Đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết từ năm 2016, Hội Bê tông Việt Nam biên soạn Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 5847:2016 về cột điện bê tông cốt thép ly tâm. Sau đó, Tổng cục Đo lường chất lượng (Bộ Xây dựng) thẩm định bộ tiêu chuẩn này. Khi Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, EVN khuyến khích các đơn vị thành viên sử dụng cột bê tông cốt thép ly tâm thay cho trụ điện truyền thống. EVN đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc tạm dừng sử dụng cột điện bê tông cốt thép ly tâm để đánh giá lại sức chịu đựng trong điều kiện bão, lũ. Trao đổi với Zing, lãnh đạo Tổng công ty Điện lực miền Trung xác nhận các địa phương từ Đà Nẵng ra đến Quảng Bình đều sử dụng loại cột điện bê tông cốt thép ly tâm (hay còn gọi là cột ly tâm dự ứng lực). Vừa qua, gần 500 cột điện loại này bị gãy, đổ khi các địa phương chịu ảnh hưởng của bão số 5. Dư luận đang đặt câu hỏi vì sao các cột điện này được thiết kế theo tiêu chuẩn TCVN 5847:2016 với ứng suất chịu được gió giật cấp 12 lại bị gãy khi bão số 5 chỉ cấp 8-9, giật cấp 11. Sản xuất theo tiêu chuẩn quốc gia Đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết từ năm 2016, Hội Bê tông Việt Nam biên soạn Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 5847:2016 về cột điện bê tông cốt thép ly tâm. Sau đó, Tổng cục Đo lường chất lượng (Bộ Xây dựng) thẩm định bộ tiêu chuẩn này. Khi Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, EVN khuyến khích các đơn vị thành viên sử dụng cột bê tông cốt thép ly tâm thay cho trụ điện truyền thống. Hang tram cot dien bi gay do bao so 5 anh 1 Cột điện bị gãy trên đường Phan Châu Trinh, TP Huế. Ảnh: Đoàn Nguyên. Theo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 5847:2016, tùy mục đích sử dụng, trạng thái ứng suất, kích thước, tải trọng và mô men uốn thiết kế, cột điện bê tông được phân thành hai nhóm I và II. Cột nhóm I được sử dụng để truyền dẫn, phân phối điện. Còn cột nhóm II được sử dụng cấp điện cho các tuyến đường sắt, xe điện… Cột bê tông cốt thép ly tâm thuộc nhóm I có dạng côn cụt rỗng, với chiều dài 6-22 m, mặt cắt tròn độ côn bằng 1,11% và 1,33% theo chiều dài cột. Cột nhóm II có dạng hình trụ rỗng, chiều dài từ 8-14 m. Theo lãnh đạo Công ty Điện lực Thừa Thiên – Huế, những cột điện bị gãy trong cơn bão số 5 vừa qua thuộc nhóm I. Cũng theo TCVN 5847:2016, vật liệu để sản xuất cột điện gồm xi măng, nước, phụ gia, bê tông… Tất cả vật liệu này phải đảm bảo theo tiêu chuẩn chất lượng. Để sản xuất cột điện bê tông cốt thép ly tâm có thể sử dụng xi măng poóc lăng (loại vật liệu được sử dụng phổ biến nhất trên toàn thế giới, nó là thành phần cơ bản của bê tông, vữa, hồ) phù hợp với TCVN 2682:2009 hoặc TCVN 6260:2009. Hang tram cot dien bi gay do bao so 5 anh 2 Cận cảnh cột điện bị gãy. Ảnh: Đoàn Nguyên. Đối với khu vực môi trường xâm thực có thể dùng xi măng poóc lăng bền sun phát phù hợp với TCVN 6067:2004 (hoặc phù hợp với TCVN 7711:2013). Ngoài ra, TCVN cũng cho phép nhà sản xuất sử dụng các loại xi măng poóc lăng khác kết hợp với phụ gia hoạt tính, đáp ứng yêu cầu về khả năng chống xâm thực. Tạm dừng sử dụng cột ly tâm dự ứng lực Ông Hà Thanh Long, Giám đốc Công ty Điện lực Thừa Thiên – Huế, khẳng định ngành điện không tự ý soạn thảo Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 5847:2016 và cũng không sản xuất cột điện bê tông cốt thép ly tâm để sử dụng. Sau khi được các cơ quan có thẩm quyền thí nghiệm đạt tiêu chuẩn, ngành điện chọn đơn vị trúng thầu để cung ứng cột điện. “Quá trình sản xuất, lắp đặt cột điện cũng được các cơ quan chuyên môn, ngành điện lực giám sát theo quy trình nghiêm ngặt”, ông Long nhấn mạnh. Còn ông Nguyễn Đại Phúc, Phó giám đốc Công ty Điện lực Thừa Thiên – Huế, nói các cột điện được đưa vào sử dụng cho công trình đều tuân thủ quy định hiện hành. “Trước khi cột điện được xuất xưởng, cơ quan chức năng đã tiến hành 2 thử nghiệm chịu lực và phá hủy. Hai thử nghiệm này nếu đạt mới được dán tem chứng nhận chất lượng xuất xưởng”, ông Phúc cho chia sẻ. Lãnh đạo Điện lực Thừa Thiên – Huế cho biết sau bão số 5, EVN đã yêu cầu cơ quan chuyên môn, ngành điện kiểm tra, đánh giá lại điều kiện tự nhiên của khu vực miền Trung, nơi có khí hậu khắc nghiệt, biến đổi bất thường để làm rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan khiến các cột điện bị gãy. Hang tram cot dien bi gay do bao so 5 anh 3 Cơ quan chức năng dán tem (phải) chứng nhận chất lượng nhưng hàng trăm cột điện vẫn bị gãy khi bão số 5 đổ bộ. Ảnh: Điền Quang. Bên cạnh đó, Tổng công ty Điện lực miền Trung cũng giao các đơn vị chuyên môn đánh giá lại tính phù hợp của loại cột ly tâm trong điều kiện cụ thể như diễn biến của đợt thiên tai vừa qua. “Khi chưa có kết luận chính thức từ các cơ quan chức năng, ngành điện sẽ tạm dừng sử dụng các cột ly tâm dự ứng lực”, ông Phúc cho biết. Trao đổi với Zing, một kỹ sư xây dựng ở Đà Nẵng cho biết quy định về thiết kế cột điện rất nghiêm ngặt nhưng thực tế đơn vị sản xuất có làm theo đúng TCVN hay không thì cần có một đơn vị chuyên môn độc lập kiểm tra, giám sát. Vị chuyên gia này chưa thể khẳng định hàng trăm cột điện bị gãy có đảm bảo chất lượng hay không nhưng qua cơn bão số 5 thì lộ ra một số dấu hiệu bất thường. Theo thiết kế, cột điện chịu được gió giật trên cấp 12. Khi bão số 5 gió mạnh cấp 8-9, giật cấp 11 đổ bộ, hàng trăm cột điện bị hư hỏng. “Để không xảy ra hậu quả đáng tiếc, các cơ quan Trung ương cần thành lập hội đồng khoa học để đánh giá. Nếu chất lượng cột điện không đảm bảo theo tiêu chuẩn thì phải dừng sử dụng, xử lý những đơn vị liên quan”, vị kỹ sư này nói.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây